Chia sẻ Phân biệt giữa Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và IFRS (Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế)

[NguyễnHuyền]

Kế toán và doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS), đặc biệt khi Bộ Tài chính đang triển khai lộ trình áp dụng IFRS từ năm 2025. Tuy nhiên, hầu hết doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay vẫn sử dụng Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) để lập báo cáo tài chính.

Vậy VAS và IFRS khác nhau như thế nào? Khi nào doanh nghiệp cần chuyển đổi sang IFRS? Hãy cùng tìm hiểu!​

1. Tổng quan về VAS và IFRS​

Tiêu chí​	VAS (Vietnamese Accounting Standards)​	IFRS (International Financial Reporting Standards)​
Cơ quan ban hành​	Bộ Tài chính Việt Nam​	Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB)​
Phạm vi áp dụng​	Doanh nghiệp tại Việt Nam​	Doanh nghiệp hoạt động toàn cầu, FDI, niêm yết quốc tế​
Nguyên tắc kế toán​	Dựa trên quy định pháp lý cụ thể​	Dựa trên bản chất giao dịch​
Ghi nhận tài sản​	Chủ yếu theo giá gốc​	Được phép theo giá trị hợp lý​
Công cụ tài chính​	Chưa có quy định đầy đủ​	Hướng dẫn chi tiết về tài sản tài chính, nợ phải trả​
Tính minh bạch​	Ít chi tiết hơn IFRS​	Cung cấp thông tin đầy đủ hơn​
Hợp nhất báo cáo tài chính​	Không yêu cầu bắt buộc với công ty con​	Bắt buộc hợp nhất báo cáo tài chính của tập đoàn​
Thay đổi chính sách kế toán​	Khó điều chỉnh do phụ thuộc vào quy định của Nhà nước​	Linh hoạt hơn, ưu tiên phản ánh bản chất kinh tế​

Lưu ý:​

• VAS vẫn là chuẩn mực kế toán chính thức tại Việt Nam, nhưng doanh nghiệp có thể tham khảo IFRS để nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính.​
• Các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc muốn niêm yết quốc tế nên dần làm quen với IFRS để hội nhập.​

2. Sự khác biệt giữa VAS và IFRS theo từng khía cạnh​

a) Nguyên tắc kế toán​

• VAS: Theo nguyên tắc kế toán theo quy định của Việt Nam, ít linh hoạt, nhiều nội dung chưa theo kịp chuẩn mực quốc tế.​
• IFRS: Dựa trên nguyên tắc "trọng yếu và bản chất giao dịch hơn hình thức", linh hoạt hơn so với VAS.​

b) Cách ghi nhận tài sản và nợ phải trả​

• VAS: Ghi nhận tài sản theo giá gốc, không có quy định rõ ràng về đánh giá lại theo giá trị hợp lý.​
• IFRS: Tài sản có thể được ghi nhận theo giá trị hợp lý, phản ánh chính xác hơn tình trạng tài chính của doanh nghiệp.​

c) Ghi nhận doanh thu​

• VAS: Doanh thu được ghi nhận khi đủ điều kiện theo quy định tại Việt Nam, không có tiêu chí đánh giá cụ thể như IFRS.​
• IFRS: Ghi nhận doanh thu dựa trên hợp đồng và nghĩa vụ thực hiện, phản ánh chính xác hơn thời điểm ghi nhận doanh thu.​

d) Công cụ tài chính​

• VAS: Không có quy định rõ ràng về kế toán tài chính phức tạp như hợp đồng phái sinh, bảo hiểm rủi ro.​
• IFRS: Quy định chi tiết về kế toán công cụ tài chính, giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro tốt hơn.​

3. Khi nào doanh nghiệp cần chuyển đổi sang IFRS?​

Các doanh nghiệp nên cân nhắc áp dụng IFRS nếu:​

• Có kế hoạch niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế.​
• Có đối tác, nhà đầu tư nước ngoài, yêu cầu báo cáo tài chính theo chuẩn quốc tế.​
• Muốn tăng tính minh bạch trong báo cáo tài chính, nâng cao khả năng huy động vốn.​

Các doanh nghiệp vẫn có thể duy trì VAS nếu:​

• Chỉ hoạt động trong phạm vi Việt Nam, không có yêu cầu đặc biệt về IFRS.​
• Chưa đủ nhân lực và hệ thống phần mềm kế toán để chuyển đổi sang IFRS.​

4. Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam​

Theo Bộ Tài chính, Việt Nam sẽ từng bước áp dụng IFRS từ năm 2025, gồm ba giai đoạn:​

• Giai đoạn 1 (2022 – 2025): Doanh nghiệp tự nguyện áp dụng IFRS.​
• Giai đoạn 2 (2025 – 2030): Một số doanh nghiệp bắt buộc áp dụng IFRS, đặc biệt là công ty niêm yết, FDI.​
• Giai đoạn 3 (Sau 2030): IFRS có thể trở thành hệ thống chuẩn mực kế toán chính thức tại Việt Nam.​

5. Câu hỏi thảo luận​

Câu hỏi 1: Công ty nào bắt buộc phải áp dụng IFRS trong tương lai?
Câu hỏi 2: Khi chuyển từ VAS sang IFRS, doanh nghiệp có cần lập lại báo cáo tài chính không?
Câu hỏi 3: IFRS có giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả hơn không?
Câu hỏi 4: Nhân sự kế toán cần chuẩn bị gì để làm việc với IFRS?


​